Bảng tra bảo quản: mỗi chất liệu sợ gì
Bảng tra gọn: mỗi chất liệu sợ gì. Đây là thông tin quyết định món đồ của bạn còn đẹp sau vài năm hay không.
🔴 Nguyên tắc số một: phải biết món đồ làm bằng gì. Nếu không chắc — chỉ lau khăn mềm khô, đây là cách an toàn với mọi vật liệu.
🔴 Bảng "sợ gì"
| Chất liệu | 🔴 Sợ nhất | Lau thế nào |
|---|---|---|
| ✅ Thạch anh, mã não, jasper | Nhiệt cao, va đập | Khăn mềm, nước mát |
| 🔴 Amethyst | 🔴 NẮNG — nhạt màu vĩnh viễn | Khăn mềm; cất nơi tối |
| 🔴 Lapis, turquoise, malachite | 🔴 NƯỚC, hoá chất — đá xốp | Khăn khô |
| 🔴 Ngọc trai, xà cừ | 🔴 AXIT — mồ hôi, nước hoa | Khăn mềm khô sau mỗi lần đeo |
| 🔴 Hổ phách | 🔴 CỒN, nhiệt, nước hoa | Khăn mềm khô |
| Obsidian | Sốc nhiệt, va đập | Khăn mềm; không xốp |
| 🔴 Marble, đá vôi | 🔴 AXIT — chanh, giấm, chất tẩy | Nước sạch |
| ✅ Granite | Ít sợ gì | Nước, xà phòng nhẹ |
| 🔴 Đồng cũ có patina | 🔴 ĐÁNH BÓNG — mất giá trị | Chỉ lau bụi khô |
| Đồng thường | Ẩm — gỉ xanh | Dung dịch chuyên dụng, lau khô kỹ |
| ⚠️ Đồ mạ | Hoá chất, chà mạnh | Khăn mềm khô |
| ⚠️ Đồ thếp vàng | 🔴 Khăn ướt, hoá chất | Chổi lông mềm |
| Gỗ | Ẩm, nắng gắt, điều hoà khô | Khăn hơi ẩm rồi lau khô |
| Gốm sứ | Sốc nhiệt, va | Nước; tránh chà lên hoạ tiết vẽ |
| ⚠️ Nhựa | Nắng — giòn, bạc màu | Khăn ẩm |
| Bột đá ép | Va đập — sứt khó sửa | Khăn khô |
| 🔴 Đá nhuộm | 🔴 Nắng, nước, hoá chất | Khăn khô |
🔴 Năm kẻ thù chung
- 🔴 Nắng trực tiếp lâu — nhạt màu đá, giòn nhựa, nứt gỗ.
- 🔴 Hoá chất tẩy rửa — hại gần như mọi thứ trong bảng.
- 🔴 Sốc nhiệt — nứt đá, nứt gốm, nứt thuỷ tinh.
- 🔴 Độ ẩm — gỉ kim loại, mốc gỗ, hại đá xốp.
- 🔴 Cất chung không lót — xước nhau.
✅ Tránh được năm thứ này là giữ được phần lớn đồ đạc, bất kể chất liệu.
🔴 Ba việc KHÔNG nên làm
- 🔴 Không ngâm nước muối — ăn mòn kim loại, làm nứt đá xốp, hỏng phần tẩm.
- 🔴 Không phơi nắng để "nạp" — phá màu amethyst và đá nhuộm, không hồi lại được.
- 🔴 Không đánh bóng đồ đồng cũ và tiền cổ — mất patina là mất giá trị.
⚠️ Ba việc này được khuyên rất phổ biến, và chúng là nguyên nhân hỏng đồ mà chủ nhân không hề biết.
✅ Nếu bạn theo nghi thức nào đó, có cách an toàn tương đương: lau khăn mềm, để dưới ánh trăng, đặt trên vải sạch.
Vài cách làm sạch cần cẩn thận
| Cách | Vấn đề |
|---|---|
| 🔴 Kem đánh răng | 🔴 Có hạt mài — xước kim loại mềm |
| 🔴 Nước chanh, giấm | 🔴 Axit — hại ngọc trai, marble, kim loại |
| 🔴 Cồn | Hại hổ phách, đá tẩm, một số keo |
| 🔴 Bùi nhùi thép, giấy nhám | 🔴 Xước vĩnh viễn |
| 🔴 Máy siêu âm | 🔴 Hại ngọc trai, hổ phách, đá nứt, đá tẩm |
| ⚠️ Nước nóng | Sốc nhiệt gây nứt |
🔴 Kem đánh răng là mẹo lan truyền rộng nhưng có hại: nó chứa chất mài để làm sạch răng, và chính chất đó làm xước bề mặt kim loại mềm.
Bảng độ cứng để tra nhanh
| Mohs | Ví dụ | Đeo hằng ngày |
|---|---|---|
| 2–3 | Hổ phách, ngọc trai | 🔴 Không |
| 3–4 | Howlite, malachite, canxit | 🔴 Không |
| 5–6 | Obsidian, lapis, sodalite, hematit | ⚠️ Mặt dây được |
| ✅ 6,5–7,5 | Thạch anh, mã não, jade, garnet | ✅ Được, kể cả nhẫn |
| 8+ | Topaz, spinel, sapphire, ruby | ✅ Được |
🔴 Quy tắc cất giữ: chênh trên 2 bậc Mohs thì không cất chung, không đeo cùng chỗ.
Bốn câu hỏi khi mua — để biết cách chăm
- "Đây là chất liệu gì ạ?"
- "Có xử lý gì không ạ?"
- 🔴 "Cần tránh gì khi dùng ạ?"
- "Ghi vào hoá đơn được không ạ?"
🔴 Câu 3 là câu của bài này — và nó là câu người mua hay quên nhất, dù nó quyết định món đồ sống được bao lâu.