Cây trong nhà khi có trẻ nhỏ và thú nuôi

Hai bài trước nói chọn cây sống được với nhà mình và cách đọc triệu chứng khi cây héo. Bài này nói một điều kiện mà rất nhiều nhà có nhưng ít khi tính tới khi mua cây: trong nhà có trẻ nhỏ, hoặc có chó mèo.

Nói trước về phần không kiểm chứng được

Trên mạng có nhiều danh sách "cây độc, cây không độc". Bài này sẽ không liệt kê tên loài, vì đó là thứ cần nguồn chuyên môn chứ không phải chuyện chép lại cho có.

Cách đúng: biết chính xác tên loài cây mình đang có (hỏi người bán, chụp ảnh nhờ người rành xem), rồi tra ở nguồn tin cậy — và với chó mèo thì hỏi bác sĩ thú y, với trẻ nhỏ thì hỏi bác sĩ hoặc trung tâm chống độc nếu có nghi ngờ.

Chậu đổ — nguy cơ trước mắt nhất

• Chậu nặng đổ vào người là tai nạn thật, và xảy ra nhiều hơn chuyện ăn phải lá.
• Chậu cao, thân hẹp là dạng dễ đổ nhất — trẻ vịn vào để đứng lên là ngã cả chậu.
• Đặt sát tường hoặc trong góc, không để giữa lối đi.
• Cây lớn thì neo hoặc chèn, đừng chỉ đặt hờ.
• Không đặt chậu trên kệ cao phía trên chỗ ngồi hay chỗ trẻ chơi.
• Đế lót cũng phải chắc; đế nhựa mỏng gãy là cả chậu nghiêng.

Đất, phân và sỏi

• Trẻ nhỏ bốc đất cho vào miệng là chuyện thường — che mặt đất bằng lớp sỏi lớn, hoặc đặt chậu ngoài tầm với.
• Sỏi nhỏ là nguy cơ hóc; nếu dùng thì chọn cỡ lớn hẳn.
• Phân bón và thuốc phải cất khoá, không để dưới gầm kệ cạnh chậu cây.
• Bón xong thì rửa tay — cả người lớn, trước khi bế trẻ.
• Mèo hay bới đất trong chậu; lớp sỏi lớn hoặc lưới phủ giải quyết được phần lớn.

Nước đọng

1. Đĩa hứng nước là chỗ muỗi đẻ — đổ sau khi tưới, đừng để đọng.
2. Nước đọng lâu có mùi và thu hút côn trùng.
3. Chậu thuỷ sinh trong nhà có trẻ nhỏ thì đậy miệng hoặc đặt cao; trẻ rất nhỏ có thể gặp nguy ở mực nước rất nông.
4. Lau ngay chỗ nước tràn: sàn ướt cạnh chậu là chỗ trượt.

Lá rụng và cành gãy

• Quét lá rụng ngay, nhất là nhà có trẻ đang bò và có chó mèo hay gặm.
• Một số cây có nhựa gây ngứa hoặc rát khi dính da hay dính mắt — cắt tỉa thì nên mang găng và rửa tay sau đó.
• Cây có gai hoặc lá cứng sắc thì không đặt ngang tầm mắt trẻ.
• Dính nhựa vào mắt hoặc nuốt phải thì rửa sạch và gọi cơ sở y tế, mang theo một mẩu lá để người khám biết là cây gì.

Sắp đặt cho dễ sống chung

• Cây nhỏ để cao, cây lớn để sàn — ngược lại là công thức của chậu rơi.
• Treo là cách tốt nếu móc treo thật chắc và xa tầm với.
• Dành một khu cây riêng mà trẻ được phép chạm, để trẻ có chỗ thoả tò mò.
• Chó mèo thì để một chậu cỏ riêng cho chúng gặm, hỏi bác sĩ thú y về loại phù hợp.
• Dạy trẻ "cây để ngắm, không để ăn" — dạy sớm hiệu quả hơn canh.

Chuyện thường gặp trong nhà có mèo

• Mèo gặm lá là bản năng, không phải vì đói — nên canh không hiệu quả bằng sắp đặt lại.
• Mèo hất chậu khỏi kệ cũng là chuyện thường; kệ cao không phải chỗ an toàn với mèo.
• Đất trong chậu dễ thành chỗ vệ sinh nếu khay cát bẩn — dọn khay đều thì mèo ít bới chậu hơn.
• Nước trong đĩa hứng mèo hay uống; đừng để ở đó nếu vừa bón phân.

Chọn cây khi nhà có trẻ

• Hỏi tên loài và ghi lại ngay lúc mua, kể cả khi mua cây rẻ.
• Ưu tiên cây thân chắc, không gai, ít rụng.
• Chậu nặng đáy rộng an toàn hơn chậu đẹp mà chông chênh.
• Bớt số chậu lại trong vài năm trẻ còn nhỏ — dễ trông và dễ dọn hơn nhiều.

Khi nghi có chuyện

1. Bình tĩnh xem trẻ hoặc con vật đã chạm hay nuốt gì.
2. Lấy mẫu lá hoặc chụp ảnh cây — đây là thông tin quan trọng nhất cho người khám.
3. Gọi ngay cơ sở y tế với trẻ, bác sĩ thú y với chó mèo.
4. Đừng tự gây nôn nếu chưa được hướng dẫn.
5. Giữ số điện thoại cấp cứu ở chỗ dễ thấy, không chỉ trong điện thoại.

Không cần bỏ cây vì nhà có trẻ nhỏ. Chỉ cần biết mình đang trồng cây gì và đặt nó ở đâu — hai việc đó giải quyết gần hết mọi rủi ro trong bài này.

Câu hỏi thường gặp