Đèn hỏng, nhấp nháy, nóng bất thường: đọc triệu chứng

Ba bài trước nói chọn thiết bị chiếu sáng, công tắc và mạch đèn trong nhà, và ánh sáng buổi tối với giấc ngủ. Bài này nói lúc đèn có vấn đề: đọc triệu chứng để biết nên làm gì.

Không phải cứ đèn không sáng là thay bóng. Có triệu chứng tự xử được, và có triệu chứng phải gọi thợ ngay.

🔴 Dấu hiệu phải cắt điện và gọi thợ

• Mùi khét, mùi nhựa cháy ở gần đèn, công tắc hay ổ cắm.
• Vết ố vàng, vết cháy sém quanh đui đèn hoặc mặt công tắc.
• Tia lửa khi bật tắt, hoặc tiếng nổ nhỏ.
• Công tắc hoặc dây nóng lên bất thường khi sờ.
• Cầu dao nhảy mỗi lần bật một đèn nào đó.
• Tê tay khi chạm vào vỏ đèn — cắt điện ngay, đây là dấu hiệu rò điện.

Mấy thứ này không phải chuyện chờ tới cuối tuần. Cắt cầu dao khu vực đó rồi gọi thợ.

Trước khi chạm vào bất cứ gì

1. Tắt công tắc và cắt cầu dao của khu vực — tắt công tắc thôi là chưa đủ.
2. Chờ bóng nguội, nhiều loại nóng tới mức bỏng tay.
3. Đứng trên nền khô và vững, không đứng trên ghế xoay.
4. Có người ở nhà biết mình đang làm, nhất là khi phải trèo.
5. Không chắc thì dừng — tiền công thợ rẻ hơn nhiều so với rủi ro điện giật.

Đèn không sáng

• Thử bóng đó ở đèn khác, hoặc lắp bóng khác vào đèn này — hai phép thử này tách được lỗi bóng khỏi lỗi đèn.
• Bóng còn tốt mà đèn vẫn tắt thì vấn đề ở đui, ở công tắc hoặc ở dây.
• Cả một khu vực cùng tắt thì xem cầu dao trước.
• Chỉ một đèn tắt trong khi cùng công tắc có đèn khác sáng thì nghi ở đui đèn đó.
• Đèn cũ dùng nhiều năm thì đui và tiếp điểm mòn là chuyện thường.

Đèn nhấp nháy

• Bóng vặn chưa chặt là nguyên nhân đơn giản nhất — nhớ cắt điện rồi mới vặn lại.
• Đèn có bộ điều chỉnh độ sáng thì bóng phải là loại tương thích, không thì nháy.
• Nháy mỗi khi thiết bị lớn khởi động (máy bơm, điều hoà) thì nghi ở mạch, nên hỏi thợ.
• Nháy kèm tiếng rè hoặc kèm mùi thì ngừng dùng ngay.
• Nháy toàn nhà thì có thể là chuyện ngoài lưới, hỏi hàng xóm xem có bị không.

Bóng mau cháy

• Rung động thường xuyên — đèn dưới quạt trần hoặc gần cửa hay đóng mạnh.
• Đèn kín không thoát nhiệt làm bóng nóng và chết sớm.
• Dùng bóng quá công suất so với đèn — đọc mức ghi trên đui hoặc trên thân đèn.
• Đui tiếp xúc kém cũng làm bóng hỏng nhanh.
• Thay ba bốn lần trong một chỗ là dấu hiệu nên nhờ thợ xem, đừng thay tiếp.

Đèn nóng bất thường

• Một số loại bóng vốn nóng — đó là bình thường, miễn là đèn có chỗ thoát nhiệt.
• Vỏ đèn và trần quanh đèn nóng thì kiểm xem có bị bịt kín không.
• Không phủ vải, giấy, rèm lên chụp đèn — đây là nguyên nhân cháy có thật.
• Đèn âm trần bị bông cách nhiệt phủ lên cũng nóng quá mức; chừa khoảng thoáng theo hướng dẫn.

Đèn ngoài trời và đèn chỗ ẩm

• Đèn ngoài hiên, sân, nhà tắm phải là loại dùng được ở chỗ ẩm — đèn trong nhà mang ra ngoài là hỏng nhanh và nguy hiểm.
• Nước đọng trong chụp đèn là dấu hiệu gioăng đã hỏng, ngừng dùng và thay.
• Đèn sân bị côn trùng và bụi lấp thì tối dần mà không ai để ý — lau định kỳ.
• Dây đèn trang trí ngoài trời phải đúng loại ngoài trời, và rút điện khi mưa bão.

Khi mất điện một phần nhà

• Xem cầu dao nào đã nhảy — thường chỉ một nhánh.
• Rút bớt thiết bị trên nhánh đó rồi đóng lại; nhảy tiếp ngay thì đừng đóng lần nữa.
• Nhảy liên tục là dấu hiệu chập, gọi thợ chứ đừng tìm cách giữ cho nó đóng.
• Ghi lại nhánh nào hay nhảy để nói với thợ, việc này giúp họ tìm ra nhanh hơn nhiều.

Thay bóng cho đúng

• Nhớ đúng loại chuôi: mang bóng cũ đi mua là chắc nhất.
• Chọn độ sáng theo nhu cầu, không cứ càng sáng càng tốt.
• Cùng phòng thì nên cùng tông màu ánh sáng, trộn tông làm phòng nhìn lệch.
• Bóng cũ bỏ đúng chỗ — nhiều loại thuộc nhóm cần thu gom riêng.
• Bóng vỡ thì dọn bằng bìa cứng và chổi, không dùng tay trần, và gói kỹ trước khi bỏ.

Một cách nghĩ đơn giản

Thay bóng, vặn lại bóng, lau bụi đèn — ba việc này người bình thường làm được sau khi cắt điện.

Còn tất cả những gì liên quan tới dây, đui bị cháy, công tắc, cầu dao thì gọi thợ. Ranh giới đó rõ ràng, và giữ đúng nó là giữ an toàn cho cả nhà.

Câu hỏi thường gặp