Giặt đồ lớn cuối năm: rèm, chăn, thảm, đệm
Cuối năm là dịp gần như nhà nào cũng giặt giũ đồ lớn — rèm, chăn, thảm, vỏ đệm, gối. Đây là nhóm đồ giặt ít nhất trong năm và cũng là nhóm tích bụi nhiều nhất, nên một lần làm đúng cách có tác dụng rõ.
Bài này đi theo từng loại: giặt được hay không, giặt thế nào, và những gì hay làm hỏng đồ.
Trước khi giặt bất cứ thứ gì: đọc nhãn
Nghe hiển nhiên nhưng đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất, và là nguyên nhân của phần lớn ca hỏng đồ.
Nhãn cho biết ba điều quyết định: giặt máy được không, nhiệt độ tối đa, và sấy được không. Đồ có lớp phủ — rèm chắn sáng, vải chống thấm — thì lớp phủ hỏng ở nhiệt cao, và hỏng rồi thì không phục hồi.
Mất nhãn thì nguyên tắc an toàn là: nước lạnh hoặc ấm, chế độ nhẹ, không sấy nóng.
Rèm
Tháo và hút bụi trước. Rèm tích rất nhiều bụi, và cho thẳng vào máy giặt thì bụi thành bùn bám lại trong sợi vải. Hút bụi bằng đầu bàn chải trước khi giặt là bước đáng làm.
Tháo hết móc và khoen — kim loại trong lồng giặt vừa làm xước lồng vừa rách vải.
Giặt riêng, không giặt chung với đồ khác. Rèm nặng nước và chiếm hết lồng.
Nước lạnh hoặc ấm, chế độ nhẹ. Nước nóng làm co rút — và rèm co lại vài phân thì treo lên không chạm sàn nữa.
Không sấy nóng. Cách tốt nhất với phần lớn rèm: vắt nhẹ rồi treo lại lên thanh khi còn hơi ẩm — trọng lượng của chính nó làm phẳng nếp, khỏi phải là.
Rèm có lớp phủ chắn sáng thì đặc biệt cẩn thận: nhiệt và vắt mạnh làm lớp phủ nứt và bong thành mảng. Nhiều loại chỉ nên lau tại chỗ hoặc giặt khô.
Rèm vải dày, rèm nhung thì thường phải giặt khô — mang ra tiệm.
Chăn và mền
Kiểm dung tích máy trước. Chăn to nhét vào máy nhỏ thì máy không giặt được (không đủ chỗ cho vải đảo), không vắt được, và có thể hỏng máy. Chăn lớn thì mang ra tiệm — rẻ hơn nhiều so với một cái máy hỏng.
Chăn bông và chăn lông vũ cần chế độ riêng và cần sấy thật khô. Đây là điểm quan trọng nhất: ruột còn ẩm bên trong thì mốc từ trong ra, và mốc trong ruột chăn thì không cứu được. Nếu không có máy sấy đủ lớn thì mang ra tiệm.
Mẹo cho chăn bông: cho vài quả bóng sấy hoặc bóng tennis sạch vào lồng sấy — chúng đập vào chăn làm bông tơi lại thay vì vón cục.
Phơi nắng nếu không sấy được: cần nắng to và cần trở mặt, và phải khô hẳn trước khi cất. Ở miền Bắc mùa nồm thì đừng giặt chăn — đợi đợt hanh.
Thảm
Hút bụi kỹ cả hai mặt trước. Thảm giữ bụi nhiều hơn mọi thứ khác trong nhà.
Thảm nhỏ thường giặt máy được ở chế độ nhẹ — nhưng kiểm lớp đế: đế cao su hoặc đế chống trượt bị nhiệt làm nứt và bong.
Thảm lớn thì giặt tại chỗ bằng máy giặt thảm hoặc thuê dịch vụ. Tự dội nước lên thảm lớn trong nhà là việc dễ thành thảm họa: nó ngấm nước rất nhiều, rất lâu khô, và ẩm lâu thì mốc.
Thảm len, thảm dệt tay thì hỏi tiệm chuyên — đây là nhóm dễ hỏng và thường có giá trị.
Vết bẩn cụ thể thì xử lý riêng: thấm chứ đừng chà (chà làm vết lan rộng và đẩy sâu vào sợi), và thử dung dịch ở góc khuất trước.
Đệm — không giặt được, nhưng làm được nhiều thứ
Đệm là thứ bẩn nhất mà không ai giặt, vì phần lớn đệm không giặt được — ngấm nước thì không khô nổi bên trong và mốc từ trong ra.
Việc làm được:
Hút bụi bề mặt bằng đầu hút nhỏ, kỹ ở các đường may và khe — đây là chỗ mạt bụi tập trung.
Xoay và lật đệm nếu loại cho phép — giúp đệm mòn đều và kéo dài tuổi thọ.
Phơi nắng gián tiếp hoặc để nơi thoáng vài giờ. Đây là việc đơn giản mà hiệu quả, vì đệm hút hơi ẩm cơ thể mỗi đêm.
Vết bẩn thì xử lý tại chỗ, dùng ít nước nhất có thể, rồi làm khô ngay bằng quạt.
Và giải pháp thật là tấm bảo vệ đệm — một lớp vải phủ giặt được, lắp một lần rồi mỗi lần giặt là giặt lớp đó. Đây là món rẻ mà giải quyết được vấn đề gốc.
Nhà có người dị ứng bụi thì tấm bảo vệ chống mạt bụi là thứ đáng cân nhắc.
Gối
Ruột gối cũng giặt được với nhiều loại — và đây là điều nhiều người không biết. Kiểm nhãn, giặt hai cái một lần cho cân lồng, và sấy thật khô.
Gối cao su non và gối memory foam thì thường không giặt máy được — nước làm hỏng cấu trúc. Chỉ lau bề mặt và phơi thoáng.
Gối nên thay định kỳ. Ruột gối dùng lâu thì xẹp và tích mạt bụi; cách kiểm đơn giản là gập đôi gối lại — nếu nó không tự bật lại thì đã hết đàn hồi.
Lịch làm cho gọn một buổi
Thứ tự hợp lý để không bị dồn:
Sáng sớm: tháo rèm, tháo vỏ chăn ga gối, hút bụi rèm và thảm. Cho mẻ giặt đầu vào máy.
Trong lúc máy chạy: hút bụi đệm, lật đệm, lau cửa sổ và thanh rèm (lúc rèm đã tháo thì đây là dịp duy nhất trong năm làm việc này dễ).
Trưa: mẻ hai. Phơi mẻ một.
Chiều: treo rèm lại khi còn hơi ẩm.
Trước khi tối: kiểm mọi thứ đã khô hẳn chưa trước khi cất hoặc lắp lại. Cất đồ còn ẩm là cách chắc chắn để nó mốc.
Một lưu ý về thời tiết: chọn ngày nắng hanh. Giặt đồ lớn vào ngày mưa hoặc ngày nồm thì phơi mấy ngày không khô, và đó là lúc mùi hôi xuất hiện.
Tóm lại
Đọc nhãn trước — đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất và là nguyên nhân của phần lớn ca hỏng đồ. Rèm thì hút bụi trước, giặt nước lạnh chế độ nhẹ, và treo lại khi còn hơi ẩm để tự phẳng. Chăn bông phải sấy thật khô vì ruột còn ẩm thì mốc từ trong ra. Thảm lớn thì thuê dịch vụ chứ đừng tự dội nước. Đệm không giặt được — dùng tấm bảo vệ giặt được là giải pháp gốc. Và chọn ngày nắng hanh, đừng làm vào ngày nồm.