Mẹo bếp an toàn và đỡ tốn: mấy việc làm một lần rồi yên tâm

Bài trước nói sắp bếp cho nấu nhanh. Bài này nói hai thứ ít hấp dẫn hơn nhưng quan trọng hơn: an toàn và bớt hao.

Bếp là nơi tập trung nhiều rủi ro nhất trong nhà — lửa, điện, nước, dao, dầu nóng, và thường có trẻ chạy quanh.

Kiểm một lần, làm trong ba mươi phút

1. Dây dẫn gas — xem có nứt, phồng, hay chai cứng không; biết van khóa ở đâu và khóa được không.
2. Ổ cắm quanh bếp — không cắm chồng, không để dây vắt qua chỗ ướt hoặc chỗ nóng.
3. Máy hút mùi và lưới lọc — dầu mỡ đóng dày là chất dễ cháy nằm ngay trên bếp.
4. Bình chữa cháy — có, còn hạn, và cả nhà biết chỗ.
5. Đường thoát từ bếp ra ngoài phải thông.

Điểm bốn quan trọng ở vế sau: bình để trong tủ khóa mà chỉ một người biết thì lúc cần không ai lấy được.

Dầu nóng: rủi ro hay bị xem nhẹ

• Không đổ nước vào chảo dầu đang cháy — đây là điều quan trọng nhất trong cả bài. Nước làm dầu bắn và lửa bùng lên.
• Nếu chảo bốc cháy: tắt bếp và đậy nắp kín để chặn khí, rồi để nguyên cho nguội.
• Không đổ đầy chảo, và lau khô thực phẩm trước khi cho vào dầu.
• Đứng trông khi chiên; đây là lúc không nên rời bếp.
• Tay cầm nồi quay vào trong, nhất là nhà có trẻ.

Dao và đồ sắc

• Dao cùn nguy hiểm hơn dao sắc — phải dùng lực nhiều nên dễ trượt.
• Có chỗ cất cố định: giá, khay chia ngăn, hoặc thanh nam châm ngoài tầm trẻ.
• Không để dao trong bồn rửa ngập nước — người rửa sau không nhìn thấy.
• Thớt đặt trên khăn ẩm cho khỏi trượt.

Trẻ nhỏ trong bếp

• Định một vùng an toàn để trẻ đứng xem, xa bếp và xa bồn.
• Chất tẩy rửa cất trên cao và có khóa, không sang chiết vào chai nước ngọt — đây là nguyên nhân ngộ độc rất phổ biến.
• Bao bì phải giữ nguyên nhãn.
• Dạy trẻ nhận ra chỗ nóng, thay vì chỉ cấm lại gần.

Bớt hao thực phẩm

1. Xếp đồ cũ ra trước mỗi lần bỏ đồ mới vào tủ lạnh.
2. Một ngăn "ăn trước" ngang tầm mắt cho đồ sắp hết hạn.
3. Ghi ngày lên hộp khi cất đồ thừa.
4. Lên thực đơn theo đồ đang có trước khi đi chợ.
5. Rau để đúng cách — mỗi loại một kiểu, và đây là chỗ hao nhiều nhất.

Điểm hai đơn giản mà hiệu quả rõ: thứ nào không nhìn thấy thì không được ăn, rồi hỏng trong ngăn dưới cùng.

Bớt tốn điện và gas

• Đậy nắp khi đun — nhanh hơn và tốn ít hơn.
• Nồi vừa với bếp; nồi nhỏ trên vòng lửa lớn là đốt ra ngoài.
• Vệ sinh gioăng tủ lạnh — gioăng hở thì máy chạy liên tục.
• Không để đồ nóng vào tủ lạnh ngay.
• Rã đông trong ngăn mát thay vì để ngoài — an toàn hơn và cũng giúp làm mát ngăn.

Mùi và thoát nước

• Bẫy nước ở bồn rửa và ở sàn phải luôn có nước — chỗ ít dùng thì đổ nước vào định kỳ.
• Không đổ dầu mỡ xuống bồn; gom vào lon rồi bỏ rác.
• Thùng rác có nắp và đổ đều.
• Hút mùi bật trước khi nấu và tắt sau khi xong vài phút.

Khi bếp và chỗ ở chung một không gian

Căn hộ nhỏ và phòng trọ thường có bếp ngay trong phòng ở, và điều đó thêm mấy việc phải để ý:

• Hút mùi hoặc quạt thông gió là bắt buộc, không phải tùy chọn — nấu trong phòng kín thì hơi dầu bám khắp nơi, kể cả lên chăn gối.
• Không nấu ngay cạnh giường; nếu không tránh được thì che chắn và giặt đồ vải thường hơn.
• Bình gas mini và bếp điện đặt trên mặt phẳng vững, xa mép bàn.
• Không để bếp gần rèm — khoảng cách này là thứ hay bị bỏ qua trong phòng chật.
• Cất đồ khô cách xa bếp để không hút mùi và không bị nhiệt.

Điểm đầu là chỗ đáng bỏ tiền nhất với phòng nhỏ: một cái quạt hút rẻ tiền đổi khác cả không khí chỗ ở.

Ba việc nên làm trước khi đi xa

1. Khóa van gas và rút phích các thiết bị không cần chạy.
2. Dọn tủ lạnh, bỏ đồ sẽ hỏng, và đổ rác trước khi đi.
3. Đổ nước vào các miệng thoát để bẫy nước không cạn trong lúc nhà vắng — về nhà là bớt được mùi.

Ba việc này mất mười phút và tránh được đúng những thứ khiến người ta khó chịu ngay khi vừa về tới cửa.

Câu hỏi thường gặp