Mua đồng hồ treo tường: kim, quả lắc hay điện tử

Mua đồng hồ treo tường nghe đơn giản, nhưng đứng trước kệ hàng thì có mấy chục loại, giá từ vài chục nghìn tới vài triệu, và người bán thường chỉ nói về mẫu mã.

Cái khác nhau thật nằm ở bộ máy bên trong và ở chỗ bạn định treo nó.

Ba loại máy

Máy quartz (chạy pin). Loại phổ biến nhất hiện nay. Chạy bằng một viên pin AA hoặc AA đôi, sai số rất nhỏ, gần như không cần bảo dưỡng. Giá rẻ nhất trong ba loại.

Trong nhóm này lại chia hai kiểu kim giây: kim nhảy (tích tắc từng giây, có tiếng) và kim trôi (chạy liên tục, êm gần như không tiếng). Kiểu kim trôi thường được gọi là máy "sweep" hoặc "kim trôi" — đắt hơn chút, và là thứ đáng chọn cho phòng ngủ.

Máy cơ lên dây / quả lắc. Không dùng pin, chạy bằng dây cót hoặc quả nặng. Đẹp, có tiếng, có hồn — nhưng phải lên dây định kỳ (thường mỗi tuần), cần đặt thật thăng bằng, và sai số lớn hơn quartz nhiều. Thỉnh thoảng phải bảo dưỡng, tra dầu.

Loại này phù hợp khi bạn thích chính cái đồng hồ chứ không chỉ cần biết giờ. Đừng mua rồi bực mình vì tuần nào cũng phải chỉnh.

Điện tử (màn hình số). Dễ đọc từ xa, thường có thêm ngày tháng, nhiệt độ, độ ẩm. Hợp cho bếp, phòng làm việc, phòng người lớn tuổi. Nhược điểm là nhìn không "ấm" bằng mặt kim, và màn hình phát sáng thì không hợp phòng ngủ.

Chọn theo phòng

Phòng khách — chỗ ai cũng nhìn, nên chọn theo thẩm mỹ chung của phòng. Đây cũng là chỗ hợp nhất cho đồng hồ quả lắc nếu bạn thích.

Phòng ngủ — ưu tiên kim trôi, không tiếng tích tắc. Nhiều người ngủ rất nhạy với âm thanh đều đặn. Nếu là đồng hồ điện tử thì chọn loại chỉnh được độ sáng hoặc tắt được đèn nền; màn hình sáng suốt đêm không tốt cho giấc ngủ.

Bếp — chọn loại dễ lau, mặt kính hoặc nhựa nhẵn. Bếp có dầu mỡ và hơi nước, đồng hồ mặt vải hay khung gỗ chạm trổ sẽ bám bẩn khó chùi.

Phòng trẻ, phòng học — mặt kim có vạch số rõ ràng giúp trẻ học xem giờ. Và cũng nên chọn loại êm nếu trẻ ngủ trưa trong đó.

Nhà tắm, ban công, sân — cần loại chịu ẩm hoặc chuyên dùng ngoài trời. Đồng hồ thường treo chỗ ẩm thì đọng hơi trong mặt kính rồi hỏng máy.

Kích thước và tầm nhìn

Nguyên tắc thực dụng: đứng ở chỗ bạn hay nhìn đồng hồ nhất, rồi ước lượng. Phòng lớn mà treo đồng hồ nhỏ thì phải lại gần mới đọc được — vô dụng.

Đường kính 20–25cm hợp phòng nhỏ và bếp; 30cm trở lên cho phòng khách rộng. Với người lớn tuổi hoặc mắt kém, chọn mặt số tương phản cao (số đen trên nền trắng, kim to bản) quan trọng hơn cả kích thước.

Độ cao treo: thường ngang tầm mắt người đứng hoặc cao hơn chút. Treo quá cao thì phải ngẩng, treo quá thấp thì đồ đạc che.

Treo cho chắc

Đồng hồ treo tường nhẹ hơn gương nhiều, nhưng vẫn có mấy điều nên nhớ:

Tường gạch thì khoan và đóng tắc kê. Tường thạch cao thì phải dùng nở chuyên dụng cho thạch cao hoặc bắt vào thanh xương bên trong — đóng đinh trần vào thạch cao thì vài tháng sau nó rơi.

Móc treo phải hướng lên và móc phải lọt sâu vào lỗ sau lưng đồng hồ. Nhiều vụ rơi là do móc chỉ vướng mép.

Đồng hồ quả lắc phải treo thật thăng bằng, nếu không thì quả lắc dừng sau vài giờ. Dùng thước nivo hoặc ứng dụng đo độ nghiêng trên điện thoại.

Đừng treo ngay trên đầu giường, nôi trẻ, hay chỗ ngồi cố định. Xác suất rơi thấp nhưng hậu quả thì không đáng đánh cược.

Pin và bảo dưỡng

Dùng pin kiềm (alkaline), đừng dùng pin than rẻ tiền. Pin than hay chảy nước, và nước pin ăn mòn tiếp điểm làm hỏng luôn bộ máy — mất cái đồng hồ vì tiết kiệm mấy nghìn tiền pin.

Tháo pin nếu không dùng lâu (đi vắng dài ngày, cất đồng hồ đi). Đây là nguyên nhân số một khiến đồng hồ cũ không chạy lại được.

Đồng hồ chạy chậm dần thường chỉ là pin yếu, thay pin là xong. Thay pin mới mà vẫn chậm hoặc kim giật tại chỗ thì bộ máy đã có vấn đề — máy quartz rời giá rất rẻ và thay được, thợ sửa đồng hồ làm trong ít phút.

Lau bụi mặt kính bằng khăn mềm. Đừng xịt nước tẩy thẳng lên mặt đồng hồ; nước chảy vào trong là hỏng.

Về mấy lời khuyên phong thuỷ quanh đồng hồ

Có nhiều lời truyền miệng về đồng hồ trong nhà: treo hướng nào, không treo đối diện cửa, không để đồng hồ chết trong nhà, kiêng tặng đồng hồ.

Chỗ trùng với hiểu biết thực tế: đồng hồ hỏng, đứng kim, treo lệch thì nên sửa hoặc cất đi — không phải vì điềm, mà vì một vật dụng hỏng nằm im trên tường thì chỉ làm nhà trông bỏ bê, và nó còn đánh lừa người nhìn vội.

Chỗ thuộc quy ước: hướng treo, màu sắc theo mệnh, số lượng đồng hồ trong nhà. Mỗi phái nói một khác. Riêng chuyện kiêng tặng đồng hồ thì gốc là một lối chơi chữ trong tiếng Hán — nó chỉ có nghĩa trong ngôn ngữ đó, và nhiều người Việt vẫn tặng bình thường. Biết để khỏi vô ý làm phiền người nhận, chứ không phải một quy luật.

Nếu ai bán đồng hồ mà nói phải mua đúng loại nào đó mới hợp tuổi, giá lại cao hơn hẳn cùng loại, thì đó là chuyện bán hàng.

Đồng hồ trong nhà nhiều người: đồng bộ giờ

Chuyện nhỏ mà gây bực thật: mỗi phòng một đồng hồ, mỗi cái lệch vài phút, rồi cả nhà cãi nhau về việc ai đi trễ.

Cách gọn nhất là lấy giờ trên điện thoại làm chuẩn — điện thoại tự đồng bộ giờ qua mạng nên luôn đúng — rồi chỉnh tất cả đồng hồ trong nhà theo nó, mỗi vài tháng một lần. Ghi vào lịch nhắc cùng dịp với việc đổi pin thì khỏi quên.

Một số nhà cố ý để đồng hồ phòng ngủ nhanh vài phút cho khỏi trễ. Cách này thường hết tác dụng sau vài tuần vì người trong nhà nhớ ra nó nhanh mấy phút rồi tự trừ đi.

Đồng hồ làm quà

Đồng hồ treo tường là món quà tân gia khá phổ biến. Mấy điều nên cân trước khi chọn:

Kích thước và phong cách phải hợp nhà người nhận, mà điều đó thì mình khó biết. Món quà treo tường là món chiếm chỗ cố định, khác với quà để tủ.

Hỏi trước nếu thân — nghe kém lãng mạn nhưng tốt hơn là tặng một thứ người ta cất vào kho.

Về chuyện kiêng tặng đồng hồ: như đã nói, gốc là lối chơi chữ trong tiếng Hán. Nhiều người Việt không để ý, nhưng cũng có người kiêng — nếu không chắc người nhận thuộc nhóm nào thì chọn món khác cho nhẹ đầu, hoặc chọn đồng hồ để bàn thay vì treo tường, vì lệ kiêng thường gắn với đồng hồ treo.

Tóm lại

Chọn theo bộ máy chứ đừng chỉ chọn theo mẫu: quartz kim trôi cho phòng ngủ, quả lắc cho người thích chăm nó, điện tử cho bếp và cho người lớn tuổi. Đứng ở chỗ hay nhìn nhất để ước lượng kích thước, và với mắt kém thì mặt số tương phản cao quan trọng hơn đường kính. Bắt nở đúng loại cho tường thạch cao, đừng treo trên đầu giường. Dùng pin kiềm và tháo pin khi cất lâu — đó là hai điều cứu được nhiều cái đồng hồ nhất.