Mua số lượng lớn: cần biết gì trước khi đặt đơn đầu tiên
Mua một món cho nhà mình và mua năm mươi món để bán lại là hai việc khác nhau về bản chất. Cái thứ hai có thêm ba thứ mà mua lẻ không có: vốn nằm trong hàng, thời gian chờ, và rủi ro không bán được.
Bài này viết cho người sắp đặt đơn sỉ đầu tiên — những gì nên biết trước khi chuyển tiền.
Giá sỉ không phải một con số
Người mua lần đầu hay hỏi "giá sỉ bao nhiêu" và mong một con số duy nhất. Thực tế nó phụ thuộc mấy yếu tố:
- Số lượng trên từng mã hàng, không phải tổng đơn. Đặt năm mươi món của một mẫu khác hẳn đặt mỗi mẫu một cái cho đủ năm mươi.
- Nhóm hàng. Hàng sản xuất hàng loạt có biên rộng hơn hàng thủ công hoặc đá tự nhiên.
- Có đặt lại đều không. Khách lấy hàng đều hằng tháng khác khách lấy một lần.
Nên cách hỏi cho kết quả tốt nhất là: gửi danh sách mã và số lượng cụ thể, thay vì hỏi mức chung.
Thời gian gom hàng — tính rộng ra
Đây là chỗ người mới hay tính thiếu. Hàng sỉ ít khi có sẵn đủ số lượng cùng lúc:
- Kiểm tồn thực tế — bao nhiêu có ngay, bao nhiêu phải gom.
- Gom từ các nơi nếu hàng nằm rải.
- Đóng gói theo lô — khác với đóng gói bán lẻ.
- Vận chuyển.
Với đơn lớn, nên hỏi thẳng: bao nhiêu phần trăm có ngay, phần còn lại mất bao lâu. Con số này quan trọng hơn giá nếu anh chị có ngày khai trương cố định.
Chọn mẫu: đừng ôm quá rộng lần đầu
Sai lầm phổ biến của người nhập lần đầu là lấy mỗi thứ một ít cho "đủ mặt hàng". Kết quả thường là:
- Vốn rải mỏng, không mẫu nào đủ số để bán liên tục.
- Không biết mẫu nào chạy vì mỗi mẫu chỉ có vài cái.
- Tồn kho lâu ở phần lớn mã hàng.
Cách nhiều người có kinh nghiệm làm: lần đầu lấy ít mẫu nhưng mỗi mẫu đủ số, bán một vòng, xem cái gì chạy, rồi lần hai mới mở rộng. Chậm hơn nhưng ít chôn vốn.
Đặt cọc và thanh toán
Với đơn lớn thường có đặt cọc. Nên làm rõ trước khi chuyển:
- Cọc bao nhiêu phần trăm, và cọc đó có hoàn không nếu bên bán không gom đủ hàng.
- Phần còn lại trả khi nào — lúc nhận hàng hay trước khi xuất kho.
- Có chứng từ gì — với người kinh doanh thì hóa đơn là chuyện cần chứ không phải chuyện tùy.
Đây là những câu bình thường và bên bán nghiêm túc sẽ trả lời rõ. Bên nào né những câu này thì nên cân nhắc.
Kiểm hàng khi nhận
Với lô lớn, không ai kiểm được từng món. Cách thực tế:
- Đếm đủ số kiện trước khi ký.
- Mở kiểm ngẫu nhiên một tỷ lệ, thường vài phần trăm, và kiểm ngay lúc nhận.
- Chụp ảnh tình trạng kiện hàng lúc mở, nhất là nếu thấy dấu hiệu va đập.
- Báo ngay nếu có vấn đề — để vài ngày rồi báo thì khó xác định lỗi từ khâu nào.
Bảo quản khi hàng về
Chỗ chứa là thứ hay bị quên cho tới khi hàng đã đứng trước cửa:
- Khô ráo và không nắng trực tiếp — nhiều chất liệu bạc màu hoặc cong vênh.
- Kê cao khỏi nền, nhất là mùa mưa.
- Hàng nặng để tầng dưới, hàng nhẹ dễ vỡ để trên và có vách ngăn.
Câu nên hỏi trước khi đặt đơn đầu tiên
Gom lại thành danh sách ngắn:
- Số lượng tối thiểu cho mức giá này là bao nhiêu?
- Bao nhiêu có sẵn ngay, phần còn lại bao lâu?
- Cọc bao nhiêu, hoàn trong trường hợp nào?
- Hàng lỗi xử lý thế nào, trong thời hạn bao lâu?
- Đặt lại lần sau có giữ được mức giá này không?
Năm câu này mất năm phút hỏi và tránh được phần lớn rắc rối về sau.
Tính vốn nằm trong hàng
Con số quan trọng nhất với người kinh doanh không phải giá nhập mà là bao lâu thì vốn quay về. Một mẫu lời nhiều nhưng ba tháng mới bán hết có khi kém hơn mẫu lời ít mà hai tuần hết.
Cách theo dõi đơn giản nhất khi mới bắt đầu: ghi lại ngày nhập và ngày bán hết cho từng mã. Sau vài vòng, con số đó cho biết nên dồn vốn vào đâu — chính xác hơn mọi phỏng đoán.
Kèm theo là một khoản hay bị quên: hàng vỡ và hàng xuống cấp trong quá trình trưng bày. Với đồ dễ vỡ và đồ để ngoài trời, đây là chi phí có thật và nên tính vào giá bán ngay từ đầu.