Phòng khách nhà ống: kê đồ thế nào

Nhà ống là kiểu nhà phổ biến nhất ở đô thị Việt Nam: mặt tiền hẹp, chiều sâu lớn, thường chỉ có cửa ở hai đầu. Phòng khách trong nhà ống vì thế có mấy vấn đề riêng mà nhà vuông vắn không gặp.

Ba vấn đề cố hữu

Thiếu sáng ở giữa. Ánh sáng tự nhiên chỉ vào từ hai đầu, nên phần giữa nhà tối quanh năm. Đây là vấn đề lớn nhất.

Gió không đi qua được nếu chỉ mở một đầu. Nhà ống cần cửa hoặc ô thoáng ở cả hai đầu mới có luồng khí.

Không gian dài mà hẹp. Kê đồ theo chiều dài thì thành hành lang; kê theo chiều ngang thì chắn lối đi.

Ba vấn đề này đo được, và cách xử lý đều có.

Bố cục: chia vùng theo chiều dài

Nguyên tắc chính: đừng cố làm phòng khách thành một khối vuông — dùng chiều dài để chia thành các vùng nối tiếp nhau.

Vùng lối vào gần cửa — tủ giày, chỗ để đồ, một khoảng trống để định hướng.

Vùng tiếp khách — ghế và bàn.

Vùng chuyển tiếp — kệ, cây, hoặc chỗ đi qua sang bếp.

Chia bằng thảm, ánh sáng, hoặc kệ hở — không chia bằng vách kín, vì vách kín trong nhà ống làm mọi phần tối và bí thêm.

Kê ghế

Ghế dài đặt dọc theo tường dài, không đặt ngang chắn lối. Đây là cách kê hợp lý nhất trong nhà hẹp ngang.

Chừa lối đi ít nhất đủ cho một người đi thoải mái dọc suốt nhà — đây là con số quan trọng nhất trong nhà ống.

Ghế đơn quay vào thay vì thêm một ghế dài thứ hai. Hai ghế dài đối nhau trong nhà hẹp làm lối đi biến mất.

Bàn nhỏ và thấp, hoặc bàn có bánh xe để đẩy đi khi cần chỗ.

Đừng đẩy hết đồ sát tường. Nghe ngược nhưng để ghế cách tường vài phân làm phòng trông có chiều sâu hơn — và dễ lau hơn.

Ánh sáng — phần quan trọng nhất

Đừng chắn hai đầu. Tủ cao trước cửa sổ hoặc trước cửa chính là mất nguồn sáng duy nhất.

Giếng trời là giải pháp triệt để nhất cho nhà ống — nó đưa ánh sáng vào giữa nhà, chỗ mà cửa hai đầu không với tới. Đây là khoản đầu tư lớn nhưng đổi được nhiều nhất. Nếu nhà đang xây hoặc sắp cải tạo lớn thì đáng cân nhắc.

Nếu đã có giếng trời thì kiểm xem nó có bị che không, và có che mưa hắt không.

Không có giếng trời thì dùng đèn: nhiều nguồn sáng nhỏ dọc theo chiều dài, không chỉ một đèn trần giữa nhà. Đèn tường và đèn đứng làm phần giữa nhà đỡ tối hẳn.

Màu tường sáng — trong nhà ống thì đây không phải chuyện thẩm mỹ mà là chuyện ánh sáng: tường sáng phản xạ và lan sáng đi xa hơn.

Gương đặt đối diện nguồn sáng hắt ánh sáng vào vùng tối. Trong nhà ống thì đây là mẹo có hiệu quả rõ.

Cửa kính hoặc cửa có ô kính giữa các phòng cho sáng đi xuyên.

Thông gió

Cần cửa hoặc ô thoáng ở cả hai đầu. Một cửa mở thì gió không đi qua được — đây là nguyên tắc vật lý đơn giản mà nhiều nhà bỏ qua.

Mở cửa hai đầu cùng lúc vào giờ trời mát. Chỉ mở cửa trước thì gần như không có luồng khí.

Quạt hút ở cuối nhà hoặc trên giếng trời kéo khí đi theo chiều dài — hiệu quả hơn nhiều so với quạt thổi trong phòng kín.

Cửa phòng bên trong để hé cho khí lưu thông, hoặc làm ô thoáng trên cửa.

Bếp ở cuối nhà thì hút mùi phải tốt, nếu không mùi dầu mỡ đi ngược lên phòng khách theo chính luồng khí đó.

Làm nhà trông rộng hơn

Đồ thấp. Tủ và kệ thấp làm trần trông cao hơn và mắt nhìn được xa hơn.

Ít món lớn hơn nhiều món nhỏ. Đồ vụn rải dọc nhà ống làm nó trông như hành lang chất đồ.

Chân cao. Ghế và tủ có chân để lộ sàn phía dưới trông nhẹ hơn.

Một mảng lớn ở cuối tầm nhìn — một bức tranh lớn, một mảng màu, một cửa sổ — cho mắt có điểm dừng. Không có điểm dừng thì nhà ống trông dài vô tận.

Đừng dùng hoạ tiết sọc ngang trên tường dài — nó nhấn mạnh chiều dài.

Trần đơn giản. Trần giật cấp nhiều tầng trong nhà hẹp làm không gian nặng nề hơn.

Mấy thứ nên tránh

Vách ngăn kín giữa nhà. Nó cắt cả ánh sáng lẫn gió — hai thứ vốn đã thiếu.

Tủ cao chắn cửa sổ hoặc chắn giếng trời.

Rèm dày kéo kín ban ngày.

Kê đồ cả hai bên lối đi làm hành lang hẹp lại.

Quá nhiều màu và hoạ tiết — trong không gian hẹp thì càng đơn giản càng dễ chịu.

Về phần phong thuỷ cho nhà ống

Nhà ống hay bị nói tới trong các lời khuyên phong thuỷ — cửa trước cửa sau thẳng hàng, nhà dài hun hút, thiếu sáng ở giữa.

Phần trùng với hiểu biết thực tế thì rõ: thiếu sáng, thiếu gió, và không gian dài hẹp gây cảm giác bí. Ba điều này đo được và là lý do thật đằng sau các lời khuyên đó.

Cách xử lý cũng trùng nhau: lấy sáng vào giữa, tạo luồng gió, chia vùng bằng kệ hở hoặc bình phong thay vì để một đường thẳng hun hút.

Nên với nhà ống thì bạn không phải chọn bên — làm cho đúng phần đo được thì phần kia cũng xong. Và nếu ai đó đề nghị một khoản chi lớn để "hoá giải" thì hãy cân với danh sách trên: một giếng trời, một quạt hút, thêm mấy đèn tường đều giải quyết đúng vấn đề.

Nhà ống nhiều tầng: tầng nào làm gì

Phần lớn nhà ống có nhiều tầng, và việc phân tầng ảnh hưởng tới đời sống hằng ngày:

Tầng trệt thường ồn nhất (sát đường) và tối nhất — hợp cho chỗ để xe, bếp, khu sinh hoạt chung.

Tầng giữa thường yên và sáng hơn — hợp cho phòng ngủ.

Tầng trên cùng nóng nhất vì nhận nhiệt từ mái — nếu dùng làm phòng ngủ thì phải tính chuyện cách nhiệt mái, đây là khoản có tác động lớn nhất.

Cầu thang chiếm diện tích đáng kể trong nhà hẹp. Thang đặt giữa nhà thì chia đôi mặt bằng; đặt sát một bên thì giữ được không gian liền. Đây là quyết định lúc thiết kế và khó sửa sau.

Giếng thang có thể kiêm luôn vai giếng trời nếu có ô lấy sáng trên đỉnh — nhiều nhà ống tận dụng cách này.

Nhà ống thuê và nhà ống cũ

Không sửa được kết cấu thì vẫn còn nhiều việc:

Bỏ bớt đồ. Trong nhà hẹp thì đây là việc có tác động lớn nhất và không tốn gì.

Thêm đèn. Đèn cắm phích, đèn đứng, đèn kẹp — không cần khoan.

Gương. Gương đứng dựa tường (nhớ neo vào tường nếu nhà có trẻ nhỏ) hắt sáng vào vùng tối.

Quạt hút để bàn hoặc quạt đặt hướng ra cửa tạo luồng khí mà không cần lắp đặt.

Sơn lại tường màu sáng nếu chủ nhà cho — đây là khoản rẻ mà đổi cảm giác nhiều nhất trong nhà ống.

Tóm lại

Nhà ống có ba vấn đề cố hữu và đều đo được: thiếu sáng ở giữa, gió không đi qua nếu chỉ mở một đầu, và không gian dài mà hẹp. Chia vùng theo chiều dài bằng thảm, ánh sáng hoặc kệ hở — đừng chia bằng vách kín vì nó cắt cả sáng lẫn gió. Ghế dài đặt dọc theo tường dài, chừa lối đi suốt nhà. Về sáng thì giếng trời là giải pháp triệt để nhất; không có thì dùng nhiều nguồn sáng nhỏ dọc theo chiều dài cộng tường màu sáng và gương đối diện nguồn sáng. Về gió thì phải có cửa hoặc ô thoáng ở cả hai đầu và mở cùng lúc.