Cuối năm không chỉ là dọn: danh sách rà soát cả nhà
Bài trước nói thứ tự dọn để khỏi làm hai lần. Bài này nói phần còn lại: mấy việc nên rà một lần mỗi năm, và cuối năm là dịp tự nhiên để làm.
Cả danh sách chạy trong khoảng hai buổi, và phần lớn là kiểm chứ không phải làm.
Buổi một, phần một: an toàn
- Ổ cắm và dây — có cái nào nóng, đen, nứt vỏ không.
- Cầu dao chống giật — bấm nút thử theo hướng dẫn của thiết bị.
- Bình chữa cháy — còn hạn không, cả nhà biết chỗ chưa.
- Dây gas và van khóa.
- Lối thoát — thông chưa, có bị chất đồ không.
- Khóa cửa và chốt cửa sổ.
Nhóm này nên đứng đầu vì nó là nhóm duy nhất mà bỏ qua có thể trả giá lớn.
Buổi một, phần hai: bảo trì
- Máy lạnh — vệ sinh lưới lọc, xem có chảy nước không.
- Bình nóng lạnh, máy bơm, máy lọc nước — theo lịch của từng thiết bị.
- Máng xối và thoát nước sân, trước mùa mưa năm sau.
- Bản lề, khóa, bánh xe cửa — tra dầu, siết ốc.
- Vết nứt, vết thấm mới so với năm ngoái — chụp ảnh lưu vào hồ sơ nhà.
Điểm cuối là lý do nên chụp ảnh: vết nứt to thêm hay đứng yên chỉ biết được khi có ảnh cũ để so.
Buổi hai, phần một: giấy tờ và hạn
- Giấy tờ tùy thân, bảo hiểm, hợp đồng — cái nào sắp hết hạn.
- Bảo hành thiết bị — còn hạn thì lưu lại chỗ dễ tìm.
- Hợp đồng thuê nhà, dịch vụ internet, các khoản trả định kỳ.
- Rà các khoản tự động trừ tiền — nhiều nhà đang trả cho dịch vụ không còn dùng.
- Cập nhật hồ sơ nhà: sửa chữa trong năm, thợ đã làm, mã sơn mới.
Buổi hai, phần hai: đồ hết hạn
- Tủ thuốc — bỏ thuốc hết hạn, và bổ sung thứ thiếu. Hỏi nhà thuốc về cách bỏ thuốc cho đúng.
- Đồ khô và gia vị trong bếp.
- Mỹ phẩm và kem chống nắng.
- Pin trong thiết bị ít dùng — pin cũ chảy nước làm hỏng cả máy.
- Bình cứu hỏa, đèn pin, đồ dự phòng — thử xem còn hoạt động.
Điểm bốn hay bị quên và gây hỏng đồ nhiều nhất: đèn pin, đồng hồ treo, điều khiển ít dùng.
Phần cả nhà cùng ngồi
Mấy việc nên bàn chung, và cuối năm là lúc tự nhiên:
- Kế hoạch sửa chữa lớn cho năm sau, và tiền cho việc đó.
- Lịch giỗ chạp và việc họ — ghi vào lịch chung.
- Việc học của con, nếu có thay đổi ảnh hưởng tới nhà cửa.
- Ai lo việc gì trong nhà năm tới.
Bàn khi mọi người còn rảnh và vui thì dễ hơn nhiều so với bàn lúc có chuyện — nguyên tắc này đã nói ở nhiều bài khác và nó đúng ở đây.
Chuẩn bị cho Tết
- Đặt hàng sớm thứ cần đặt — cuối năm mọi thứ đều chậm hơn.
- Rút tiền mặt và tiền lẻ nếu nhà cần.
- Số thợ trực Tết — điện, nước, khóa; hỏi trước, vì lúc cần thì rất khó tìm.
- Thuốc men dự phòng cho mấy ngày nghỉ.
- Kiểm xe cộ nếu có kế hoạch về quê.
Điểm ba là thứ nhiều nhà chỉ nghĩ tới khi đã hỏng: lưu sẵn vài số thợ trước Tết là việc mất năm phút.
Ghi lại cho năm sau
Cuối cùng, ghi vào hồ sơ nhà: đã kiểm gì, thấy gì, việc nào hoãn sang năm. Danh sách năm nay chính là bản nháp cho năm sau, và mỗi năm nó lại chính xác hơn với nhà mình.
Rà đồ đạc: bốn nhóm nên xem lại
- Đồ điện cũ — quạt, ấm siêu tốc, nồi cơm dùng nhiều năm; dây và phích là chỗ xuống trước. Hỏng vặt thì sửa, xuống cấp rõ thì thay.
- Chăn màn và rèm — giặt kỹ một lần trong năm, và bỏ cái đã mục.
- Đồ nhựa đựng thực phẩm — nứt, xước sâu, đổi màu thì thay.
- Giày dép và mũ bảo hiểm — mũ nứt vỏ hoặc đã va đập mạnh thì nên thay, vì đó là món bảo vệ đầu.
Điểm cuối đáng nhấn: mũ bảo hiểm là món người ta tiếc tiền thay nhất mà lại là món có việc quan trọng nhất.
Với nhà có người lớn tuổi
- Rà lại danh sách an toàn: tay vịn, chống trơn, đèn đêm — bài riêng trên trang có đủ.
- Kiểm số điện thoại khẩn dán ở chỗ dễ thấy còn đúng không.
- Hỏi xem có thứ gì trong nhà giờ khó dùng hơn năm ngoái — nắm cửa, công tắc, độ cao kệ.
- Nhắc lịch khám định kỳ và thuốc thường dùng.
Điểm ba là câu hỏi đơn giản mà ít ai hỏi, trong khi người trong cuộc thường tự xoay xở im lặng thay vì nói ra.